Medora
← Barcha maqolalar

Иккитадан ортиқ буйрак билан туғилган инсонлар: тиббиётдаги жуда кам учрайдиган ҳолат

Одатда, инсонда иккита буйрак бўлади. Аммо тиббиётда учта, ҳатто ундан ҳам кўп буйрак билан туғилган инсонлар ҳақида маълумотлар мавжуд. Бу ҳолат қўшимча буйрак (supernumerary kidney) деб аталади ва жуда кам учрайдиган туғма анатомик нуқсонлардан бири ҳисобланади.

Қўшимча буйрак қандай пайдо бўлади?

Қўшимча буйрак ҳомиланинг она қорнида ривожланиши даврида сийдик ажратиш тизими шаклланишидаги ўзгаришлар натижасида пайдо бўлади. У одатдаги буйраклардан алоҳида жойлашиши ёки улардан бири билан туташган бўлиши мумкин.

Айрим қўшимча буйраклар ўз қон томирлари ва сийдик чиқариш йўлига эга бўлади. Уларнинг ўлчами ва фаолияти ҳам ҳар хил бўлиши мумкин.

Қўшимча буйрак инсонга хавф туғдирадими?

Ҳар доим ҳам эмас. Айрим инсонларда қўшимча буйрак ҳеч қандай аломат бермайди ва бошқа сабаб билан текширув ўтказилганда тасодифан аниқланади.

Бошқа ҳолларда эса қуйидаги муаммолар кузатилиши мумкин:

  • Сийдик йўллари инфекциялари.
  • Сийдик чиқишининг бузилиши.
  • Буйракда тошлар пайдо бўлиши.
  • Буйракда сийдик тўпланиши ва оғриқ.

Бу асоратлар ҳар бир қўшимча буйракда учрайвермайди.

Қандай аниқланади?

Қўшимча буйракни аниқлашда тиббий тасвирлаш усуллари муҳим аҳамиятга эга:

  • УТТ — буйракларнинг жойлашуви ва тузилишини дастлабки баҳолашга ёрдам беради.
  • КТ-урография — буйраклар, қон томирлари ва сийдик чиқариш тизимини батафсил кўрсатиши мумкин.
  • МРТ — айрим ҳолларда қўшимча анатомик тузилмаларни аниқлаш учун қўлланади.

Текширув усулини шифокор беморнинг ҳолатига қараб танлайди.

Даволаш шартми?

Агар қўшимча буйрак яхши ишласа ва асоратлар келтириб чиқармаса, жарроҳлик талаб этилмаслиги мумкин. Бундай ҳолатларда шифокор назорати ва зарур текширувлар тавсия этилади.

Агар буйрак фаолияти бузилса, сийдик йўлларида тўсилиш ёки такрорий инфекциялар пайдо бўлса, даволаш режаси индивидуал белгиланади. Жарроҳлик фақат тиббий кўрсатмалар мавжуд бўлганда кўриб чиқилади.

Хулоса

Иккитадан ортиқ буйрак билан туғилиш — жуда кам учрайдиган ҳолат. Қўшимча буйрак мавжудлиги автоматик равишда оғир касаллик ёки операция зарурлигини англатмайди. Энг муҳими — унинг тузилиши, фаолияти ва инсон саломатлигига таъсирини тўғри баҳолаш.

Манба: Frontiers in Medicine ва Radiology Case Reports тиббий нашрларида эълон қилинган клиник ҳолатлар.

Medora ilovasi

Ko'proq maqolalar Medora ilovasida

Maqolalarni saqlang, yaqin klinikani toping va sog'liq haqidagi savolingizga o'z tilingizda javob oling.